จับตาปมบาร์โค้ดบัตรเลือกตั้งส่อพ่นพิษ ศาลรัฐธรรมนูญชี้ชะตาการเมืองไทย หากวินิจฉัยเลือกตั้งโมฆะ สภาจะเข้าสู่ภาวะสุญญากาศ สส. ทำหน้าที่ไม่ได้ กระทบการตั้งรัฐบาลใหม่ทันที
การเมืองตอนนี้มาถึงจุดที่มีนัยพอสมควร ภายหลังมีรายงานว่าผู้ตรวจการแผ่นดินส่งเรื่องให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของการจัดการเลือกตั้งที่ปรากฎบัตรที่มีบาร์โค้ด ทำให้เริ่มมีการแสดงความเห็นว่าจะมีผลในทางกฎหมายอย่างไรในเมื่อกกต
ได้รับรองส.ส.จนสามารถเปิดสภาได้แล้ว
ในเรื่องนี้ นายวัส ติงสมิตร นักวิชาการอิสระ และอดีตผู้พิพากษาอาวุโสในศาลฎีกา โพสต์เฟซบุ๊ก แสดงความคิดเห็นระบุว่า สถานการณ์การเมืองไทย ณ เช้าวันที่ 14 มีนาคม 2569 กำลังก้าวเข้าสู่ปัญหาที่ซับซ้อนทางรัฐธรรมนูญ ครั้งใหญ หลังจากมีข่าวว่าผู้ตรวจการแผ่นดินมีมติส่งศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยปมบัตรเลือกตั้ง สส. บัญชีรายชื่อ (บัตรสีชมพู) ที่มีการใช้ Barcode แบบ 1 ต่อ 1 ซึ่งอาจทำลายหลักการ การเลือกตั้งโดยลับอย่างรุนแรง
1. ปมมรณะ: บาร์โค้ดสืบตัวตนได้จริงหรือ หัวใจสำคัญของระบอบประชาธิปไตยคือ ความลับของการลงคะแนน แต่บัตรสีชมพูในการเลือกตั้งเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 กลับถูกร้องเรียนว่ามีรหัสที่สามารถสืบค้นย้อนกลับไปยังตัวผู้ใช้สิทธิได้แบบ 1 ใบต่อ 1 คน
บัตรสีเขียว (สส. เขต): รอดตัวไป! เพราะใช้ระบบรหัส 1 ต่อ 20 ใบ (1 เล่มมีรหัสเดียว) ทำให้ยังคงความลับได้
บัตรสีชมพู (บัญชีรายชื่อ): ตกที่นั่งลำบาก! หากพิสูจน์ได้ว่ารหัสบนบัตรเชื่อมโยงกับฐานข้อมูลบุคคลได้แบบระบุตัวตน 100% สิทธิเสรีภาพของประชาชนจะถูกละเมิดทันทีตามรัฐธรรมนูญ
2. โดมิโนเอฟเฟกต์: เมื่อสภา 95% ไม่มีอยู่จริง แม้ปัจจุบัน กกต. จะประกาศรับรองผล สส. เขตไปแล้ว 399 คน และ สส. บัญชีรายชื่อครบ 100 คน (รวม 499 คน) ดูเหมือนจะเดินหน้าเปิดสภาได้ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 84 (ต้องมีสมาชิกไม่น้อยกว่า 95% หรือ 475 คน) แต่หากศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยภายหลังว่า "การเลือกตั้ง สส. บัญชีรายชื่อเป็นโมฆะ" สส. ทั้ง 100 คนจะหายไปทันที
จำนวนสมาชิกที่เหลืออยู่ (399 คน) จะ "ไม่ถึงเกณฑ์ 95%" ที่จะเปิดประชุมรัฐสภาครั้งแรกได้!
3. สภาวการณ์ "แช่แข็ง" และรัฐบาลรักษาการลากยาว เหตุการณ์ที่กำลังจะเกิดขึ้นในเย็นวันที่ 14 และเช้าวันที่ 15 มีนาคมนี้ คือรัฐพิธีและการเลือกประธานและรองประธานสภาผู้แทนราษฎร อาจกลายเป็น "โมฆะ" ในภายหลังหากศาลรัฐธรรมนูญมีคำวินิจฉัยลงมา (และศาลน่าจะสั่งให้ทำลายบัตรเลือกตั้ง สส. บัญชีรายชื่อที่มีการกาแล้วทั้งหมดโดยเร็วก่อนมีผู้รวบรวมแล้วนำไปใช้ประโยชน์โดยมิชอบต่อไป)
สส. เขต 399 คน: ยังคงสถานะสมาชิกภาพ ได้รับเงินเดือนและมีสิทธิศึกษาหาความรู้ แต่ "ทำหน้าที่ในสภาไม่ได้" เพราะสภายังไม่ครบองค์ประกอบตามกฎหมายที่จะทำหน้าที่นิติบัญญัติ
ครม. ชุดเก่า ต้องแบกภาระรักษาการต่อไป ซึ่งไม่ขัดต่อหลักความต่อเนื่องของรัฐ (state continuity) จนกว่า กกต. จะจัดการเลือกตั้ง สส. บัญชีรายชื่อใหม่ (โดยใช้รายชื่อผู้สมัครชุดเดิม แต่เปลี่ยนบัตรใหม่) และได้สมาชิกกลับมาเติมจนครบ 95%
บทสรุปส่งท้าย การจัดสรรตำแหน่งนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีของพรรคแกนนำ ที่ดูเหมือนจะลงตัวแล้ว อาจต้อง "สะดุด" เพราะขวากหนามทางกฎหมายที่ชื่อว่า สิทธิเด็ดขาดของประชาชนในการลงคะแนนโดยลับ
นิติสงครามครั้งนี้ไม่ใช่แค่เรื่องของนักการเมือง แต่เป็นเรื่องของบรรทัดฐานการเลือกตั้งที่โปร่งใสและคุ้มครองสิทธิในการลงคะแนนโดยลับของผู้ไปใช้สิทธิเลือกตั้งทุกคน

