คุมนำเข้าสินค้าเกษตร แก้ปัญหาฝุ่นข้ามแดน ภาคเหนือยังวิกฤติ

รัฐบาลเดินหน้ามาตรการคุมนำเข้าสินค้าเกษตร หวังแก้ปัญหาฝุ่นพิษข้ามแดน แม้ยอดนำเข้าลดลง แต่สถานการณ์ภาคเหนือยังวิกฤติหนัก GISTDA เผยจุดความร้อนยังสูงและน่าเป็นห่วง

ปัญหาวิกฤติหมอกควันและฝุ่นพิษ PM2.5 ยังคงส่งผลกระทบต่อประชาชนในพื้นที่เกี่ยวข้องต่อเนื่อง ทำให้รัฐบาลต้องเร่งออกมาตรการเพื่อแก้ไขปัญหาเร่งด่วน โดยนางสาวรัชดา ธนาดิเรก โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า การประชุมคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 21 เมษายน นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย แสดงความกังวลต่อปัญหาฝุ่น PM2.5 ข้ามแดน ซึ่งมีสัดส่วนสูงถึงร้อยละ 30–40 ของปริมาณทั้งหมด โดยรัฐบาลจำเป็นต้องใช้ทั้งความร่วมมือระดับอาเซียนควบคู่กับมาตรการภายในประเทศ โดยเฉพาะการควบคุมการนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ที่ต้องปลอดจากการเผา

ทั้งนี้ ที่ประชุมรับทราบรายงานจากกระทรวงพาณิชย์ได้ดำเนินมาตรการห้ามนำเข้าสินค้าเกษตร ทั้งวัตถุดิบและสินค้าแปรรูป จากแหล่งผลิตที่มีการเผาพื้นที่เพาะปลูกหรือเศษซากผลผลิตทางการเกษตรมาตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2569 พบว่าปริมาณการนำเข้าข้าวโพดลดลงร้อยละ 70 สำหรับมาตรการควบคุมการนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ปลอดการเผานั้น เป็นการควบคุมการนำเข้าที่เข้มขึ้น ทำให้ผู้นำเข้า ต้องมีหนังสือรับรอง และปฏิบัติตามระเบียบการนำเข้า พ.ศ. 2568 และต้องรายงานต่อกรมการค้าต่างประเทศภายใน 30 วันนับจากวันที่นำเข้าด้วย ทั้งนี้ หลังการบังคับใช้มาตรการ พบว่ามีผู้ขึ้นทะเบียนนำเข้าข้าวโพดปลอดการเผาแล้ว 82 ราย (ข้อมูล ณ วันที่ 19 เมษายน 2569) โดยมีผู้นำเข้าจริง 25 ราย ในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ถึงมีนาคม 2569

ขณะเดียวกัน สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA รายงานว่า หลายพื้นที่ทางภาคเหนือและตะวันออกเฉียงเหนือ บางจังหวัดยังคงมีค่าฝุ่นสูงถึงสูงมากต่อเนื่อง เช่น น่าน เชียงราย พะเยา แม่ฮ่องสอน ลำพูน เชียงใหม่ แพร่ ลำปาง เป็นต้น

สำหรับสถานการณ์ไฟป่าในปัจจุบันจากกราฟจุดความร้อน พบว่าในห้วง 2-3 วันข้างหน้า ยังคงมีแนวโน้มสูงกว่าค่าเฉลี่ยในรอบ 5 ปี โดยจังหวัดพื้นที่เสี่ยง ได้แก่ จังหวัดเชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน ตาก ลำปาง น่าน และกาญจนบุรี ที่ตรวจพบจุดความร้อนสะสมมากในรอบสัปดาห์ที่ผ่านมา เนื่องจากส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ภูเขาสูง ยากต่อการเข้าถึง ประกอบกับสภาพอากาศที่แห้งแล้งที่เริ่มเข้าสู่ภาวะเอลนิโญในช่วงกลางปี และการสะสมของเชื้อเพลิงในป่า ซึ่งเอื้อต่อการลุกลามของไฟป่าเมื่อมีการเผาเกิดขึ้น

ดังนั้น ในช่วงสัปดาห์นี้ยังต้องติดตามอย่างใกล้ชิดว่า ความรุนแรงจะเพิ่มขึ้นจนใกล้เคียงหรือสูงกว่าปี 2566 หรือไม่ เนื่องจากสภาพอากาศช่วงวันที่ 23-25 เมษายน 2569 จะมีฝนฟ้าคะนองในหลายพื้นที่ ซึ่งอาจจะช่วยลดจำนวนจุดความร้อนลงในเวลาดังกล่าว แต่ในทางตรงข้าม อาจต้องเฝ้าระวังการเผาพื้นที่เกษตรเพื่อเตรียมพื้นที่ทำการเกษตรโดยเฉพาะพื้นที่ที่มีรอยต่อกับพื้นที่ป่า หลังจากก่อนหน้านี้มีมาตรการห้ามเผาในหลายพื้นที่

สำหรับมาตรการในการแก้ไขปัญหาไฟป่า GISTDA ใช้ข้อมูลจากดาวเทียมในการติดตามสถานการณ์จุดความร้อนควบคู่กับการวิเคราะห์พื้นที่เสี่ยง เพื่อติดตาม เฝ้าระวัง และวางแผนรับมืออย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงติดตามแหล่งกำเนิดมลพิษจากประเทศเพื่อนบ้าน เพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบการดำเนินมาตรการ เช่น การงดรับซื้อสินค้าเกษตรที่มาจากการเผา เพื่อลดปัญหาฝุ่นควันข้ามแดนตามคำสั่งของนายกรัฐมนตรี