'ทรัมป์' ลั่นยังไม่พอใจข้อเสนอใหม่ของอิหร่าน ขณะที่คำขู่ 'ถอนทหาร' ทำสัมพันธ์กับยุโรปย่ำแย่

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ กล่าวเมื่อวันศุกร์ (1 พ.ค.) ว่า ตน "ไม่พอใจ" กับข้อเสนอล่าสุดของอิหร่านเกี่ยวกับสงคราม ขณะที่รัฐมนตรีต่างประเทศของอิหร่านกล่าวว่า เตหะรานพร้อมที่จะเจรจาทางการทูต หากสหรัฐฯ เปลี่ยนท่าที

คำกล่าวของ ทรัมป์ บ่งชี้ว่า ความขัดแย้งที่ยืดเยื้อมา 2 เดือนนี้มีแนวโน้มที่จะยืดเยื้อต่อไปอีก แม้ว่าเขาจะพยายามยุติสงครามที่ยังคงไม่เป็นที่นิยมอย่างมากในหมู่ชาวอเมริกันก็ตาม

ขณะเดียวกัน ความสัมพันธ์ของสหรัฐฯ กับพันธมิตรดั้งเดิมก็ตึงเครียดมากขึ้นในวันศุกร์ (1) เนื่องจากสหรัฐฯ ประกาศถอนทหาร 5,000 นายออกจากเยอรมนี

ก่อนหน้านั้น ทรัมป์เคยขู่ว่าจะลดจำนวนทหารอเมริกัลง สืบเนื่องจากความขัดแย้งกับนายกรัฐมนตรี ฟรีดริช แมร์ซ ที่ออกมาพูดเมื่อวันจันทร์ (27 เม.ย.) ว่า อิหร่านกำลังทำให้สหรัฐฯ อับอาย และสหรัฐฯ ขาดกลยุทธ์ในการถอนตัว

เจ้าหน้าที่ระดับสูงของเพนตากอนซึ่งไม่เปิดเผยชื่อ กล่าวว่า คำพูดของนายกฯ เยอรมนีเมื่อเร็วๆ นี้ "ไม่เหมาะสม และไม่เป็นประโยชน์"

แม้ว่าสหรัฐฯ และอิหร่านจะระงับการสู้รบกันตั้งแต่วันที่ 8 เม.ย. แต่ทั้งสองประเทศยังคงมีความขัดแย้งกันในหลายประเด็น รวมถึงความทะเยอทะยานด้านนิวเคลียร์ของอิหร่านและการควบคุมช่องแคบฮอร์มุซ และทั้งสองฝ่ายยังไม่สามารถตกลงที่จะจัดการประชุมครั้งที่ 2 ได้ หลังจากที่การประชุมในกรุงอิสลามาบัดเมื่อเดือนที่แล้วไม่ประสบผลสำเร็จ

ทั้งนี้ ยังไม่ชัดเจนว่าอิหร่านได้ยื่นเงื่อนไขอะไรมาในข้อเสนอใหม่ ขณะที่กระทรวงการต่างประเทศของอิหร่านก็เตือนว่า อย่าคาดหวังผลลัพธ์ที่รวดเร็ว

“พวกเขาต้องการทำข้อตกลง แต่...ผมไม่พอใจกับมัน” ทรัมป์ บอกกับผู้สื่อข่าวที่ทำเนียบขาว พร้อมเสริมว่าพวกผู้นำอิหร่าน “แตกแยกมาก” และแบ่งออกเป็นสองหรือสามกลุ่ม

“พวกเขากำลังเรียกร้องในสิ่งที่ผมไม่สามารถตกลงได้” เขากล่าว พร้อมเสริมว่าการเจรจาทางโทรศัพท์ยังคงดำเนินต่อไป

แม้รายละเอียดของข้อเสนอจะยังไม่ถูกเปิดเผยแบบเป็นทางการ แต่มีข้อมูลจากสื่อต่างๆ ว่าอิหร่านต้องการให้สหรัฐฯ แยกวิกฤตการณ์ทางทหารออกจากประเด็นนิวเคลียร์ในระยะยาว โดยอิหร่านจะยุติการปิดล้อมช่องแคบฮอร์มุซ และหยุดการโจมตีฐานทัพสหรัฐฯ ในทางกลับกันก็ขอให้สหรัฐฯ ยกเลิกการปิดล้อมท่าเรืออิหร่านและผ่อนปรนมาตรการคว่ำบาตร "กดดันสูงสุด" ด้วย

อิหร่านยังขอให้การเจรจาเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์เลื่อนไปเป็นขั้นตอนแยกต่างหากในภายหลัง เมื่อความขัดแย้งทางทหารสิ้นสุดลงอย่างเป็นทางการแล้ว

ต่อมาในวันศุกร์ (1) ระหว่างกล่าวสุนทรพจน์ในรัฐฟลอริดา ทรัมป์ กล่าวว่าสหรัฐอเมริกาจะไม่ยุติการเผชิญหน้ากับอิหร่านเร็วเกินไป “แล้วปล่อยให้ปัญหาเกิดขึ้นอีกในอีก 3 ปีข้างหน้า”

ทรัมป์ กล่าวว่าอิหร่านจะไม่ได้รับอนุญาตให้มีอาวุธนิวเคลียร์ ขณะเขาเองก็เผชิญแรงกดดันให้ต้องทำลายความพยายามของอิหร่านในการปิดช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งทำให้ปริมาณน้ำมันและก๊าซของโลกลดลงถึง 20%

ราคาน้ำมันโลกปรับตัวลดลงในวันศุกร์ (1) หลังจากมีข่าวข้อเสนอใหม่ของอิหร่าน โดยลดลงจากระดับสูงสุดในรอบ 4 ปีเมื่อวันพฤหัสบดี (30) ราคาน้ำมันดิบเบรนท์ลดลง 1% เหลือประมาณ 109 ดอลลาร์

อับบาส อาราคชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน กล่าวว่าประเทศของเขาพร้อมที่จะแก้ไขปัญหาด้วยการทูต หากสหรัฐฯ ยอมปรับเปลี่ยนสิ่งที่เขาเรียกว่า "แนวทางที่เกินกว่าเหตุ วาทกรรมข่มขู่ และการกระทำที่ยั่วยุ"

อย่างไรก็ตาม อาราคชี โพสต์บน Telegram ของเขาว่า "กองทัพอิหร่านยังคงพร้อมที่จะปกป้องประเทศจากภัยคุกคามใดๆ"

แหล่งข่าวอาวุโสของอิหร่านสองรายบอกกับรอยเตอร์ว่า อิหร่านได้เปิดใช้งานระบบป้องกันภัยทางอากาศและวางแผนที่จะตอบโต้ในวงกว้างหากถูกโจมตี โดยประเมินว่าจะมีการโจมตีอย่างรวดเร็วและรุนแรงจากสหรัฐฯ ตามมาด้วยการโจมตีจากอิสราเอล

ในอีกด้านหนึ่ง ทรัมป์ บอกกับผู้นำในสภาคองเกรสว่า เขาไม่จำเป็นต้องขออนุญาตคองเกรสในการขยายสงครามออกไปเกินกำหนดเส้นตายวันศุกร์ (1) ที่กฎหมายกำหนดไว้ เนื่องจากข้อตกลงหยุดยิงได้ "ยุติ" การสู้รบไปแล้ว

"เราต้องการจะไปถล่มพวกมันให้ราบคาบและกำจัดพวกมันให้สิ้นซากไปเลยหรือไม่? หรือเราต้องการจะลองเจรจาต่อรองดูก่อน?" ทรัมป์ กล่าวเมื่อถูกถามเกี่ยวกับทางเลือกของเขา

ทรัมป์ เสริมว่า "ในแง่ของมนุษยธรรม" เขาไม่เลือกวิธีการทางทหาร

สงครามซึ่งเริ่มต้นด้วยการโจมตีอิหร่านของสหรัฐฯ และอิสราเอลเมื่อวันที่ 28 ก.พ. ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตหลายพันคน การปิดช่องแคบทำให้เกิดความกังวลเกี่ยวกับความเป็นไปได้ที่จะเกิดภาวะเศรษฐกิจตกต่ำในวงกว้างทั่วโลก

กองทัพเรือสหรัฐฯ กำลังปิดกั้นการส่งออกน้ำมันดิบของอิหร่าน โดยจากข้อมูลของกองทัพสหรัฐฯ เมื่อบ่ายวันศุกร์ (1) มีเรือพาณิชย์ 45 ลำถูกสกัดกั้น

กระทรวงการคลังสหรัฐฯ ระบุว่า ผู้ขนส่งสินค้าใดๆ ที่จ่ายค่าธรรมเนียมให้แก่อิหร่านเพื่อการผ่านแดน รวมถึงการบริจาคเพื่อการกุศลให้แก่องค์กรต่างๆ เช่น สภาเสี้ยวเดือนแดงอิหร่าน จะมีความเสี่ยงต่อการถูกคว่ำบาตร

สงครามได้ทำให้สถานการณ์ทางเศรษฐกิจของอิหร่านเลวร้ายลง แต่ดูเหมือนว่าอิหร่านจะยังสามารถเอาตัวรอดจากสถานการณ์เผชิญหน้าในขณะนี้ได้ แม้ว่าการปิดล้อมของสหรัฐฯ จะทำให้การส่งออกพลังงานของอิหร่านลดลงก็ตาม

สำนักข่าวอิหร่านอ้างข้อความที่เป็นลายลักษณ์อักษรจาก โมจตาบา คาเมเนอี ผู้นำสูงสุดของอิหร่าน ซึ่งเรียกร้องให้ภาคธุรกิจที่ได้รับผลกระทบจากสงครามหลีกเลี่ยงการเลิกจ้างให้มากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้

ฟู่ ชง เอกอัครราชทูตจีนประจำสหประชาชาติ ย้ำเตือนว่าการรักษาสันติภาพเป็นเรื่องเร่งด่วน และช่องแคบฮอร์มุซต้องถูกเปิดอีกครั้งโดยเร็วที่สุด โดยตนมั่นใจว่าปัญหาช่องแคบฮอร์มุซจะเป็นประเด็นสำคัญในการเจรจาระหว่างประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ผู้นำจีน และ ทรัมป์ หากว่าช่องแคบยังคงปิดอยู่เมื่อ ทรัมป์ เดินทางไปปักกิ่งในเดือนนี้

ที่มา: รอยเตอร์, เอเจนซีส์