ย้อนประวัติศาสตร์ ‘ประตูวิเศษไชยศรี’ เส้นทางอัญเชิญพระศพ ‘เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา’ สู่พระที่นั่งพิมานรัตยา

สำนักพระราชวังกำหนดเคลื่อนพระศพ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดาในวันเสาร์ที่ 13 มิ.ย.2569 เวลา 15.30 น. จากโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ไปยังพระที่นั่งพิมานรัตยา ในพระบรมมหาราชวัง

ขบวนพระศพออกจากโรงพยาบาลจุฬาฯ ประตู 15 ไปทาง ถ.อังรีดูนังค์ เลี้ยวขวาเข้า ถ.พระราม 4 เลี้ยวขวาเข้า ถ.พญาไท เลี้ยวซ้ายแยกศรีอยุธยา เข้า ถ.ศรีอยุธยา ถ.ราชดำเนินนอก ผ่าน ถ.ราชดำเนินกลาง ถ.ราชดำเนินใน สนามหลวง เข้าประตูวิเศษไชยศรี

ทั้งนี้ ประตูพระบรมมหาราชวังแบ่งออกได้เป็นประตูชั้นนอกและประตูชั้นใน ตั้งอยู่ที่กำแพงรอบนอกและกำแพงชั้นในของพระบรมมหาราชวัง รวมถึงกำแพงที่กั้นเขตพระราชฐานชั้นต่างๆ ตลอดจนกำแพงแก้วรอบพระที่นั่งบางองค์ที่สำคัญ ก็จะมีชื่อเรียกแตกต่างกันไป

สำหรับประตูวิเศษไชยศรี เป็นประตูชั้นนอก ตั้งอยู่ฝั่งทิศเหนือของพระบรมมหาราชวัง เส้นทางผ่านประตูนี้เป็นเส้นทางสำคัญที่สุดในการเข้า-ออกพระบรมมหาราชวัง โดยเป็นประตูที่ตั้งอยู่ตรงกับพระที่นั่งจักรีมหาปราสาท มีประตูพิมานไชยศรีเป็นประตูชั้นใน

ประตูวิเศษไชยศรี เป็นประตูสำคัญ เนื่องจากเป็นทางเสด็จพระราชดำเนินเข้าสู่พระมหามณเฑียร โดยเฉพาะเมื่อมีการสร้างพระที่นั่งจักรีมหาปราสาทขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งยิ่งทำให้ประตูแห่งนี้เพิ่มความสำคัญ เพราะการจัดแกนสมดุลย์ของพระที่นั่งให้ตรงกับประตูวิเศษไชยศรีด้วย

รูปแบบสถาปัตยกรรมของประตูแห่งนี้ มีลักษณะเป็น "ประตูซุ้มยอดปรางค์" เช่นเดียวกับประตูชั้นนอกแห่งอื่นๆ ได้แก่ ประตูพิมานเทเวศร์ ประตูมณีนพรัตน์ ประตูสวัสดิโสภา ประตูเทวาพิทักษ์ และประตูศักดิ์ชัยสิทธิ์ ซึ่งเป็นประตูที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 โปรดเกล้าฯให้เปลี่ยนแปลงจากลักษณะประตู "แบบฝรั่ง" มาเป็นประตูซุ้มยอดปรางค์ ซึ่งถ่ายแบบมาจากประตูพระราชวังชั้นกลางของกรุงศรีอยุธยานั่นเอง

ข้อมูลจาก : หนังสือสถาปัตยกรรม พระบรมมหาราชวัง เล่ม 1