ไทยคม 4 หมดสิทธิค้างฟ้า! 'กสทช.' นัดพิเศษให้สิ้นสุดบริการ 8 พ.ย.69 หลังใช้งานกว่า 21 ปี-ขอยืดอายุถึงสิ้นปีไม่สำเร็จ จับตามติ 6 กรรมการยังเห็นต่างสำนักงานเรื่องอำนาจเรียกประชุม แล้วมตินี้ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่?
คำขอขยายสิทธิการเข้าใช้วงโคจรดาวเทียมไทยคม 4 หรือไอพีสตาร์ (IPSTAR) ออกไปจนถึงสิ้นปี 2569 ไม่ผ่านความเห็นชอบของที่ประชุมคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) นัดพิเศษ เมื่อวันที่ 5 พ.ย.69 หลังมีมติให้สิทธิการเข้าใช้วงโคจรและใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคมที่เกี่ยวข้องสิ้นสุดลงในวันที่ 8 พ.ย.นี้ ตามอายุวิศวกรรมของดาวเทียม ส่งผลให้ต้องยุติการให้บริการภายในวันดังกล่าว
สำหรับดาวเทียมไทยคม 4 เป็นดาวเทียมสื่อสารที่ให้บริการอินเทอร์เน็ตความเร็วสูงผ่านดาวเทียม โดยเฉพาะในพื้นที่ห่างไกลที่โครงข่ายอินเทอร์เน็ตภาคพื้นดินเข้าถึงได้ยาก ซึ่ง พล.อ.ท.ดร.ธนพันธุ์ หร่ายเจริญ กรรมการ กสทช. เปิดเผยว่า ก่อนหน้านี้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) และบริษัท โทรคมนาคมแห่งชาติ จำกัด (มหาชน) หรือ NT เสนอขอขยายระยะเวลาไปจนถึงวันที่ 31 ธ.ค.69 แต่หลักเกณฑ์กำหนดให้ใช้สิทธิได้ไม่เกินอายุวิศวกรรมของดาวเทียม ขณะที่บริษัทผู้ผลิตได้ส่งเอกสารยืนยันวันสิ้นสุดอายุดังกล่าวแล้ว
อย่างไรก็ตาม กสทช. ยังอนุญาตให้ใช้คลื่นความถี่และสถานีดาวเทียมภาคพื้นดินของข่ายงาน THAICOM-IP1 ต่อได้จนถึงวันที่ 31 ธ.ค.69 เพื่อรองรับการติดตามและควบคุมดาวเทียมในช่วงดำเนินการให้เรียบร้อย พร้อมกำหนดให้เอ็นทีจัดทำมาตรการหรือแผนเยียวยาบริษัท กัลฟ์ สเปซ เทคโนโลยี จำกัด หากมีข้อร้องเรียนหรือได้รับผลกระทบจากการสิ้นสุดบริการ
สำหรับการรองรับลูกค้าเดิม บอร์ด กสทช. เคยมีมติเมื่อวันที่ 21-22 เม.ย.69 อนุญาตให้ บริษัท สเปซเทค อินโนเวชั่น จำกัด ซึ่งปัจจุบันเปลี่ยนชื่อเป็นบริษัท กัลฟ์ สเปซ เทคโนโลยี ใช้ช่องสัญญาณดาวเทียม Koreasat-7 ของเกาหลีใต้ เป็นเวลา 5 ปี ระหว่างรอแผนยิงดาวเทียมดวงใหม่ที่ยังไม่แล้วเสร็จ ล่าสุด เมื่อวันที่ 6 พ.ย.69 บริษัทได้แจ้งต่อตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยว่า จัดสรรช่องสัญญาณจากดาวเทียมดวงอื่นรองรับลูกค้าที่เกี่ยวข้องแล้ว พร้อมยืนยันว่าการปลดระวางไทยคม 4 จะไม่กระทบต่อความต่อเนื่องในการให้บริการของบริษัท
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า สำหรับผลกระทบต่อประชาชน โดยเฉพาะผู้ใช้อินเทอร์เน็ตผ่านดาวเทียมในพื้นที่ห่างไกล ประเด็นสำคัญอยู่ที่ความต่อเนื่องของสัญญาณ หากการเปลี่ยนผ่านไปใช้ดาวเทียมทดแทนมีปัญหา อาจทำให้บริการอินเทอร์เน็ตสะดุดหรือหยุดชะงักชั่วคราว
ส่วนภาคเอกชน ผู้ประกอบการที่ให้บริการสื่อสารผ่านดาวเทียมอาจมีต้นทุนในการปรับระบบและย้ายบริการ ขณะที่บริษัทหรือองค์กรที่ใช้สัญญาณดาวเทียมในการดำเนินธุรกิจ อาจต้องปรับอุปกรณ์รับส่งสัญญาณให้รองรับดาวเทียมทดแทน โดยค่าใช้จ่ายที่อาจเกิดขึ้นจะขึ้นอยู่กับเงื่อนไขการให้บริการและความจำเป็นในการปรับระบบของแต่ละราย
อีกประเด็นจากการประชุมครั้งเดียวกัน คือการจัดทำงบประมาณรายจ่ายประจำปี 2570 ของสำนักงาน กสทช. หลัง พล.อ.ท.ดร.ธนพันธุ์ ระบุว่า สำนักงานส่งร่างงบประมาณไปยังกระทรวงดีอีเพื่อขอความเห็นแล้ว แต่กรรมการ กสทช. ยังไม่เคยเห็นรายละเอียด ทั้งที่บอร์ดเป็นผู้มีอำนาจอนุมัติ ขณะที่กรรมการบางส่วนยังตั้งข้อสังเกตถึงการเปลี่ยนกลไกกลั่นกรองงบประมาณ จากเดิมที่ใช้คณะอนุกรรมการของบอร์ดตรวจสอบ มาเป็นคณะทำงานของสำนักงาน ซึ่งอาจทำให้แผนงานและโครงการต่างๆ ไม่ผ่านการตรวจสอบความสอดคล้องกับนโยบายของบอร์ดตั้งแต่ต้น
พล.อ.ท.ดร.ธนพันธุ์ เห็นว่า แม้สำนักงานจะมีหน้าที่จัดทำร่างงบประมาณและส่งให้กระทรวงดีอีพิจารณา แต่ไม่ได้ทำให้อำนาจอนุมัติของบอร์ดเปลี่ยนแปลงไป ที่ประชุมจึงเห็นชอบปฏิทินงบประมาณ พร้อมเร่งแต่งตั้งคณะอนุกรรมการยุทธศาสตร์และการกลั่นกรองงบประมาณ เพื่อตรวจสอบแผนงาน โครงการ และความคุ้มค่าของการใช้เงิน โดยให้เริ่มดำเนินการได้ทันที ไม่ต้องรอความเห็นจากกระทรวงดีอี ซึ่งสามารถนำมาประกอบการพิจารณาภายหลัง ก่อนเสนอให้บอร์ดอนุมัติงบประมาณภายในสิ้นปี 2569
นอกจากนี้ ที่ประชุมยังเห็นชอบให้คณะอนุกรรมการที่ปรึกษากฎหมายพิจารณาอำนาจหน้าที่ของกรรมการ กสทช. 6 คน ทั้งการลงนามคำสั่งและใบอนุญาต การกำกับดูแลสำนักงานของผู้ทำหน้าที่ประธาน และแนวทางดำเนินการหากสำนักงานไม่ปฏิบัติตามมติบอร์ด หลังกรรมการกลุ่มดังกล่าวกับสำนักงานยังมีความเห็นขัดแย้งกันเกี่ยวกับสถานะประธาน กสทช. รวมถึงอำนาจเรียกประชุมนัดพิเศษ ซึ่งยังเป็นข้อโต้แย้งทางกฎหมายที่ไม่ได้ข้อยุติ