หลังจากที่ภาครัฐ ได้เข้มงวดกวดขัน กรณีชาวต่างชาติที่เข้ามาทำธุรกิจในประเทศไทย และเดินหน้าจัดการกับการใช้คนไทยถือหุ้นแทน แล้วใช้ความเป็นบริษัทไทย ทำธุรกิจที่สงวนไว้ให้กับคนไทย จนปัญหาการจดทะเบียนนิติบุคคลที่เป็นนอมินีลดลง แต่ก็พบว่า มีการเปลี่ยนแปลงรูปแบบการทำธุรกิจโดยใช้นอมินีรูปแบบใหม่เกิดขึ้นอีก ก็คือ การใช้ชาวต่างชาติที่ถือสัญชาติไทยเป็นนอมินี ทำให้เกิดผลกระทบต่อความมั่นคงของประเทศทั้งด้านเศรษฐกิจและสังคมเป็นอย่างมาก แต่ก็ไม่ได้รอดหู รอดตา ได้มีการตรวจสอบ และเดินหน้าภารกิจจัดการให้สิ้นซากแล้ว
ล่าสุดกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ในฐานะหน่วยนำวิถี ชี้เป้ากลุ่มเสี่ยง ได้เดินหน้าตรวจสอบข้อมูลนิติบุคคลจากระบบวิเคราะห์พฤติกรรมนิติบุคคล (Intelligence Business Analytics System : IBAS) พบชาวต่างชาติที่ได้รับสัญชาติไทย ถือบัตรประจำตัวประชาชนขึ้นต้นด้วยเลข 8 จำนวน 12,421 คน เป็นผู้ถือหุ้น และเป็นกรรมการในบริษัทจำกัดที่ยังคงประกอบกิจการอยู่ 16,504 บริษัท จากบริษัทที่มีอยู่ทั้งหมด 818,654 บริษัท
ในจำนวน 16,504 บริษัท พบว่า มีกลุ่มเสี่ยงสูงที่มีโอกาสจะประกอบธุรกิจโดยใช้นอมินี 1,932 บริษัท แยกเป็นออกเป็นสัญชาติไทยถือหุ้น 100% จำนวน 10,296 บริษัท ในจำนวนนี้มีบริษัทกลุ่มเสี่ยงนอมินี 164 บริษัท และต่างชาติร่วมลงทุน 6,208 บริษัท แยกเป็นต่างชาติถือหุ้น 0.01-49.99% จำนวน 6,007 บริษัท ในจำนวนนี้มีบริษัทกลุ่มเสี่ยงนอมินี 1,768 บริษัท และต่างชาติถือหุ้น 50.00-99.99% จำนวน 201 บริษัท
โดยในกลุ่มเสี่ยงสูง 1,932 ราย พบว่า ประกอบธุรกิจ 10 อันดับแรก ได้แก่ 1.การซื้อและการขายอสังหาริมทรัพย์ที่เป็นของตนเองที่ไม่ใช่เพื่อเป็นที่พักอาศัย 161 บริษัท สัดส่วน 8.33% 2.การก่อสร้างอาคารที่ไม่ใช่ที่พักอาศัย 83 บริษัท สัดส่วน 4.30% 3.การซื้อและการขายอสังหาริมทรัพย์ที่เป็นของตนเองเพื่อการพักอาศัย 67 บริษัท สัดส่วน 3.47% 4.การบริการด้านอาหารในภัตตาคาร/ร้านอาหาร 63 บริษัท สัดส่วน 3.26% 5.กิจกรรมของตัวแทนและนายหน้าอสังหาริมทรัพย์โดยได้รับค่าตอบแทนหรือตามสัญญาจ้าง 61 บริษัท สัดส่วน 3.16% 6.การขายส่งนาฬิกาและเครื่องประดับ 55 บริษัท สัดส่วน 2.85% 7.กิจกรรมให้คำปรึกษาด้านการบริหารจัดการอื่น ๆ ซึ่งมิได้จัดประเภทไว้ในที่อื่น 47 บริษัท สัดส่วน 2.43% 8.การเช่าและการดำเนินการเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์ที่เป็นของตนเองหรือเช่าจากผู้อื่นเพื่อเป็นที่พักอาศัย 44 บริษัท สัดส่วน 2.28% 9.การขายส่งเครื่องจักรและอุปกรณ์อื่น ๆ ซึ่งมิได้จัดประเภทไว้ในที่อื่น 42 บริษัท สัดส่วน 2.17% 10.การขายส่งสินค้าทั่วไป โดยได้รับค่าตอบแทนหรือตามสัญญาจ้าง 40 บริษัท สัดส่วน 2.07% และ 11.อื่น ๆ 1,269 บริษัท สัดส่วน 65.68%
สำหรับบริษัททั้ง 1,932 ราย ตั้งอยู่ในกรุงเทพฯ และปริมณฑล 1,186 บริษัท ได้แก่ 1.กรุงเทพมหานคร 849 บริษัท 2.สมุทรปราการ 192 บริษัท 3.สมุทรสาคร 76 บริษัท 4.ปทุมธานี 35 บริษัท 5.นนทบุรี 21 บริษัท 6.นครปฐม 13 บริษัท และจังหวัดท่องเที่ยว 637 บริษัท ได้แก่ 1.ชลบุรี 347 บริษัท 2.ภูเก็ต 77 บริษัท 3.เชียงใหม่ 75 บริษัท 4.ระยอง 73 บริษัท 5.สุราษฎร์ธานี 40 บริษัท 6.เชียงราย 10 บริษัท 7.ประจวบคีรีขันธ์ 10 บริษัท 8.แม่ฮ่องสอน 3 บริษัท 9.กระบี่ 1 บริษัท 10.พังงา 1 บริษัท และ 11.จังหวัดอื่น ๆ 109 บริษัท
นายกิตติวัฒน์ ปัจฉิมนันท์ อธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ กล่าวว่า กรมได้นำข้อมูลที่ตรวจพบร่วมหารือกับหน่วยงานบังคับใช้กฎหมาย เพื่อกำหนดมาตรการ แนวทาง และการลงพื้นที่เพื่อตรวจสอบเชิงลึก โดยจะระดมสรรพกำลังจากหน่วยงานตรวจสอบและหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้ามามีส่วนร่วมเพื่อให้ภารกิจนี้ประสบผลสำเร็จ และหากหน่วยงานที่ร่วมตรวจสอบ พบว่า ชาวต่างชาติที่ได้รับสัญชาติไทยกระทำความผิดจริง นอกจากจะได้รับโทษตามกฎหมายของแต่ละหน่วยงานแล้ว ยังอาจถูกเพิกถอนสัญชาติไทยที่ได้รับด้วย
“ขอเตือนนักธุรกิจชาวต่างชาติที่ได้รับสัญชาติไทยและต้องการลงทุนประกอบธุรกิจในประเทศไทย ให้ปฏิบัติให้ถูกต้องตามกฎหมายไทยอย่างเคร่งครัด โดยเฉพาะการถือหุ้นและการบริหารกิจการที่ต้องเป็นไปตามข้อเท็จจริง เพราะการถือหุ้นแทนคนต่างชาติถือเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมายและกระทบต่อความมั่นคงทางเศรษฐกิจของประเทศ”นายกิตติวัฒน์กล่าว
สำหรับการสกัดนอมินีตั้งแต่ต้นทาง นายกิตติวัฒน์กล่าวว่า จะยังคงเดินหน้าตรวจสอบการขอจดทะเบียนนิติบุคคลอย่างต่อเนื่อง ทั้งการให้แสดงรายการเดินบัญชีธนาคาร แหล่งที่มาของเงินทุน ตรวจสอบผู้ถือหุ้นที่ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ คัดกรองบัญชีม้า ตรวจสอบที่อยู่ ทำให้ช่วง ส.ค.-ต.ค.2569 ยอดจดบริษัทเสี่ยงนอมินีลดลงเหลือ 643 บริษัท ลด 77.12% จากช่วงเดียวกันของปีก่อนที่มี 2,810 บริษัท และยังมีแผนที่จะเชื่อมโยงข้อมูลกับฐานทะเบียนราษฎรของกรมการปกครอง เพื่อยืนยันตัวบุคคล เพราะพบว่ามีบางกรณีนำชื่อผู้เสียชีวิตแล้วมาสวมสิทธิ์จดทะเบียน และอัปเดตรายชื่อผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐให้เป็นปัจจุบัน
นอกจากนี้ จะยกระดับการตรวจสอบสถานที่ตั้งนิติบุคคล ร่วมกับไปรษณีย์ไทย พัฒนาระบบ AI ตรวจสอบเชิงลึกเพื่อวิเคราะห์ความเชื่อมโยงและแจ้งเตือนความผิดปกติ โดยมีกลุ่มเสี่ยงที่เฝ้าระวัง คือ 1.บริษัทจำกัดที่มีผู้ถือหุ้นหรือกรรมการต่างชาติที่แปลงสัญชาติเป็นไทย 2.กลุ่มบริษัทที่จัดตั้งด้วยคนไทย 100% แต่มีการเปลี่ยนแปลง/เพิ่มชาวต่างชาติร่วมถือหุ้นภายในระยะเวลาไม่ถึง 3 เดือนหลังจดทะเบียน 3.กลุ่มธุรกิจที่มีความเสี่ยงสูงที่ใช้คนไทยเป็นนอมินี ได้แก่ สำนักงานกฎหมายและบัญชี ได้ขอรายชื่อสมาคมที่เกี่ยวข้องไปแล้ว โรงแรมและรีสอร์ต ขอรายชื่อจากกระทรวงมหาดไทยแล้ว และธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องกับการเกษตร (ล้ง) ซึ่งสำนักงานพาณิชย์จังหวัดกำลังตรวจสอบอยู่
ส่วนผลการดำเนินการตรวจสอบนอมินี ตั้งแต่ 1 ต.ค.2568-31 ต.ค.2569 ได้ลงพื้นที่ร่วมกับหน่วยงานพันธมิตรเพื่อตรวจสอบธุรกิจกลุ่มเสี่ยงนอมินีทั้งหมด 51 ครั้ง ใน 15 จังหวัด และตรวจสอบบัญชี งบการเงินบริษัทกลุ่มเสี่ยงนอมินี 3,294 ราย และได้ชี้เป้าและส่งต่อข้อมูลนิติบุคคลกลุ่มเสี่ยง 62,467 ราย ให้ 12 หน่วยงานพันธมิตร เพื่อตรวจสอบตามอำนาจหน้าที่และดำเนินการตามกฎหมาย ได้แก 1.กรมที่ดิน ผู้ว่าราชการจังหวัด ตรวจสอบการถือครองอสังหาริมทรัพย์ 32,511 ราย 2.กรมสรรพากร ตรวจสอบภาษี 14,800 ราย 3.กรมโรงงานอุตสาหกรรม/กรมควบคุมมลพิษ/ผู้ว่าราชการจังหวัด ตรวจสอบธุรกิจขยะอิเล็กทรอนิกส์ตามอำนาจหน้าที่ 3,924 ราย 4.ชุดเฉพาะกิจสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ดำเนินการตามอำนาจหน้าที่ตามกฎหมาย 2,713 ราย 5.กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเศรษฐกิจ ดำเนินคดีตามกฎหมายกับนิติบุคคลเข้าข่ายกระทำผิด 2,257 ราย 6.กรมสอบสวนคดีพิเศษ (DSI) ดำเนินคดีพิเศษ 2,236 ราย 7.ศูนย์ต่อต้านการฉ้อโกงออนไลน์ : ACSC ดำเนินการตามอำนาจหน้าที่ตามกฎหมาย 2,094 ราย 8.กรมการปกครอง/สำนักงานตำรวจแห่งชาติ/สำนักงาน ปปง./กรมสรรพากร/DSI/ผู้ว่าราชการจังหวัด ตรวจสอบข้อมูลบุคคลที่แปลงสัญชาติ 1,932 ราย