xs
xsm
sm
md
lg

ปลาน้ำโขงป่วย!ตรวจสารหนูในปัสสาวะเจอ17คนเกินค่ามาตรฐาน

เผยแพร่:   ปรับปรุง:



หนองคาย- วิกฤติแม่น้ำโขง ที่หนองคายพบปลาแข้ ป่วย เป็นแผลตามตัว ชาวประมงโอดจับปลาขายไม่ได้คนวิตกไม่กล้ากิน ขณะที่กรมควบคุมโรคสุ่มตรวจปัสสาวะประชาชนชาวหนองคาย พบ 17 ราย ค่าสารหนูเกินมาตรฐาน


วันนี้ (17 พ.ย.69) สถานการณ์น้ำโขงจากการตรวจพบสารปนเปื้อนโลหะหนัก โดยเฉพาะสารหนู ส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิตประชาชนลุ่มน้ำ ซึ่งจังหวัดหนองคาย ประชาชนทั้งจังหวัดใช้ประโยชน์จากแม่น้ำโขงในการดำรงชีวิตและประกอบอาชีพ เมื่อมีการตรวจพบสารหนูปนเปื้อนในแม่น้ำโขง ทำให้เกิดความวิตกกังวล แม้ว่าในส่วนของน้ำประปาที่ใช้อุปโภค บริโภค จะผ่านกระบวนการกรองกำจัดสารปนเปื้อนจนปลอดภัย แต่ในส่วนของการทำประมงจับปลาน้ำโขงได้รับผลกระทบโดยตรง

สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษ 9 อุดรธานี (สคพ.) กรมควบคุมมลพิษ ได้ทำการตรวจสารหนูในแม่น้ำโขง เมื่อวันที่ 18 ต.ค.69 พบว่า ในพื้นที่ จ.หนองคาย ผลการตรวจสารหนูในแม่น้ำโขง ในเดือน กันยายน 2569 จุด อ.สังคม พบปริมาณสารหนู 0.011มิลลิกรัม/ลิตร , อ.เมืองหนองคาย 0.01 มิลลิกรัม/ลิตร และ อ.โพนพิสัย 0.012 มิลลิกรัม/ลิตร ขณะที่กองโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ได้ทำการคัดกรองและประเมินความเสี่ยงประชาชน ในพื้นที่ ต.หาดคำ , ตำ.หินโงม อ.เมืองหนองคาย และใกล้เคียง รวม 1,644 ตัวอย่าง เก็บตัวอย่างปัสสาวะส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการ 177 ราย อยู่ในเกณฑ์เสี่ยงปานกลางถึงสูง ผลตรวจ Total As ในปัสสาวะเกินค่าอ้างอิง (มากกว่า 100 ไมโครกรัม/ลิตร) จำนวน 17 ราย

ซึ่งการตรวจพบสารหนูในร่างกายทั้ง 17 รายนั้น ได้ส่งต่อโรงพยาบาลหนองคายทำการตรวจประเมินสุขภาพเพิ่มเติมตามแบบตรวจร่างกาย เก็บตัวอย่างเลือดเพื่อตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด และตรวจการทำงานของตับ นอกจากนี้ยังเก็บตัวอย่างปัสสาวะบ้านใกล้เคียง จำนวน 4 หลังคาเรือนในหมู่บ้านที่พบสารหนูเกินค่าอ้างอิง


นายคำฝาย สายสุดตา อายุ 53 ปี ชาวประมง บ้านหาดทรายทอง ต.หาดคำ อ.เมืองหนองคาย เล่าว่า จับปลาในแม่น้ำโขงมาตั้งแต่อายุ 20 ปี จนถึงปัจจุบัน เมื่อก่อนจะจับปลาได้หลากหลายชนิดจำนวนมาก แต่ปัจจุบันสภาพน้ำโขงเปลี่ยนไป ตอนนี้พบว่าปลาแข้ มีตุ่ม และมีแผลตามลำตัว ปลาจับได้ลดลงอย่างเห็นได้ชัด ช่วงนี้หลังจากมีข่าวสารปนเปื้อนในแม่น้ำ ประชาชนไม่กล้าซื้อปลาน้ำโขงกินเหมือนเดิม เมื่อ 5 ปี ที่ผ่านมาเริ่มผิดสังเกต ตัวปลามีตุ่ม โรงงานเหล็กในประเทศเพื่อนบ้าน และเรือดูดทรายที่ดูดทรายฝั่งลาว ตั้งแต่มีการทำธุรกิจนี้ ปลาก็ลดน้อยลง สภาพน้ำโขงก็เปลี่ยนไป

อยากให้หน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้องมาตรวจสอบ และแก้ปัญหาให้ชาวบ้าน ชาวประมงหลายหมู่บ้านพบปัญหาเช่นเดียวกัน ปลาหายาก ขายยาก รายได้ลดลง


ด้าน นางสาวอ้อมบุญ ทิพสุนา ประธานเครือข่ายสภาองค์กรชุมชนลุ่มน้ำโขง 7 จังหวัด ภาคประชาชนที่ยืนหยัดต่อสู้และอนุรักษ์แม่น้ำโขงในพื้นที่ จ.หนองคาย มาเป็นเวลาหลายปี กล่าวว่า หลังจากที่พบปลาแข้ ในแม่น้ำโขงป่วย ได้มีการพูดคุยกับสมาชิกในเครือข่ายร่วมกัน ซึ่งได้ทำงานร่วมกับมหาวิทยาลัยนเรศวร และโรงเรียนต่าง ๆ 14 แห่ง ส่งปลาน้ำโขงตรวจทุกเดือน ทำให้พบว่ามีสารโลหะหนักปนเปื้อนในแม่น้ำโขง ปริมาณสารปนเปื้อนในแม่น้ำโขงโดยเฉพาะสารหนูที่มีการตรวจมาตั้งแต่ปี 2567 พบสารหนู 0.01 หลังจากนั้นก็เพิ่มขึ้นทุกปี

ซึ่งจากผลการตรวจคุณภาพน้ำจากกรมควบคุมมลพิษ มาตั้งแต่เดือน สิงหาคม ปี 2568 ค่าสารปนเปื้อนต่าง ๆ พบตัวเลขสูงขึ้นเรื่อย ๆ ใน 4 จังหวัด เลย หนองคาย บึงกาฬ นครพนม ในเดือน สิงหาคม ปี 2569 ค่าสูงขึ้นไปอีก โดยเฉพาะ จ.เลย ค่าสูงเกิน 4 เท่า ส่วนหนองคาย 2-3 เท่า ที่ตรวจพบสารหนู แม่น้ำโขงแต่ละจุดไม่เหมือนกัน


อย่างไรก็ตาม ปลาน้ำโขงยังรับประทานได้ไม่อยากให้ประชาชนวิตกกังวล เนื้อปลายังรับประทานได้ แต่พวกเครื่องในปลา หรือไส้ปลา ควรงดไม่ควรรับประทาน เพื่อความปลอดภัย สัตว์หน้าดิน เช่น หอย กุ้ง ควรงดรับประทานก่อน

สิ่งที่ค้นพบไม่ใช่แค่ปลาน้ำโขงป่วย อยากทำข้อมูลตรวจสอบตะกอนดิน แม้ว่าการสูบน้ำเพื่อการประปา จะสามารถควบคุมได้ แต่สถานีสูบน้ำด้วยไฟฟ้าที่ใช้เพื่อการเกษตรยังไม่สามารถให้คำตอบที่ชัดเจนได้ ในการสูบน้ำขึ้นใช้โดยตรง เป็นความกังวลที่พบ ด้านสุขภาพ ทาง สสจ. ควรออกประกาศให้ประชาชนระมัดระวังด้านใด

รวมถึงอยากให้มีการตรวจสอบท่าทรายในแม่น้ำโขง ท่าทรายที่เลิกทำไปเมื่อปีที่แล้วใช่ท่าทรายจริงหรือไม่ หรือถูกใช้บังหน้าแท้จริงเป็นการทำเหมืองทองในแม่น้ำโขง


ขอให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทำการตรวจสอบว่ามีท่าทรายกี่แห่ง ข้อมูลที่ชาวบ้านสังเกตว่าปลาแข้เริ่มป่วยนับตั้งแต่มีโควิดระบาด สิ่งที่จะเรียกร้องให้จังหวัดพิจารณาร่วมกับชาวบ้านในพื้นที่ การจัดการปัญหาให้ประชาชนได้ตั้งรับให้ตระหนักถึงความสำคัญ สุ่มตรวจสุขภาพมากขึ้น และกระจายข้อมูลให้ประชาชนได้ทราบทั่วถึง.